مديريت فرآيندهاي کسب و کار (BPM) براي اولين بار در دنياي آکادميک دهه هاي 50 و 60 به عنوان بهبود مستمر در رويکرد مديريت کيفيت معرفي شد. پيتر فينگر و هاوارد اسميت، مولفان معروف اين حوزه، از اواخر دهه نود نگاه مديران تجاري را به سمت مديريت فرآيندها و مديريت گردش کار معطوف داشتند.
سيستم هاي BPMS ابزاري مبتني بر فناوري اطلاعات هستند که بخش ابزاری چرخه مديريت فرآيندهاي کسب و کار را اجرا مي کنند. بخش ديگري از اين چرخه مبتني بر تئوري هاي مديريتي و فرآيندي از جمله: انتخاب شاخص هاي کليدي ارزيابي براي فرآيندها، تعيين اولويت استراتژيک فرآيندها براي پياده سازي در ابزار، تعيين مکانيزم هاي اصلاح و يا تغيير فرآيندها و مرتبط نمودن شاخص هاي کارايي با اهداف سازماني مي شود.
هدف از راه اندازي سيستم مدیریت فرآيندها در سازمان نه تنها اتوماسيون بلکه قابليت پايش و بهبود فرآيندهاي سازمان است. در اين راستا بر مبناي شاخص هاي ارزيابي، فرآيندهاي سازماني به طور مداوم در معرض سنجش و ارزيابي قرار گرفته و نتيجه آن کشف گلوگاه ها و نقاط ضعف طراحي فرآيندها و سنجش ميزان اثربخشي بازمهندسي فرآيندها و اصلاح مستمر فرآيندهاي سازماني به منظور تطابق با تغييرات محيطي و سازماني و رفع اشکالات طراحي است.
اگرچه امکانات و قابلیت های سیستم های مدیریت فرایند یکسان نیست، اما حداقل قابلیت های پایه و اساسی در بیشتر محصولات پیشرو بازار وجود دارد که در شکل زیر نشان داده شده است.
از جمله مهمترین استانداردهایی که باید در ابزارهای BPMS وجود داشته باشد میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- BPMN استاندارد مدلسازی فرآیندهای کسبوکار است. هدف اصلی BPMI از ایجاد استاندارد BPMN، ایجاد پلی برای پر کردن فاصلهی بین طراحی و پیادهسازی فرآیندهای کسبوکار بوده است . BPMIدر تدوین BPMN سعی نمود از تمامی تخصصهای موجود در نمادهای مختلف بهره برده و بهترین ایدهها را با هم ادغام نماید .
- زبان (Web Services BPEL) WS-BPEL که عموماً بهعنوان BPEL شناخته میشود، زبان اجراي فرآيندهاي کسبوکار است که جهت توصيف کنشها در فرآیندهای کسبوکار با استفاده از وبسرویسها مورد استفاده قرار ميگيرد. بهعبارت ديگر اطلاعات فرآیندها در BPEL با استفاده از واسط وبسرویسها صادر و وارد میگردد. زبان BPEL استاندارد سازمان پیشبرد استانداردهای اطلاعاتی ساختیافته (OASIS) بوده و مبتني بر XML است که سيستم مديريت فرآيندهاي کسبوکار ميتواند با آن فرآیندها را اجرا کند.
- XPDL زبان تعریف فرآیند بهصورت XML با یک فرمت استاندارد است که توسط کنسرسیوم WfMC در سال ۲۰۰۸ مطرح گردید و هدف آن فراهم نمودن امکان تبادل تعاریف فرآیندهای کسبوکار بین موتورهای گردشکار مختلف، ابزارهای مدلسازی فرآیند و همچنین سیستمهای مدیریت فرآیندهای کسبوکار است. XPDL به یک ابزار طراحی فرآیند اجازه میدهد تا فرآیند را در فایلی ذخیره نموده و ابزار طراحی فرآیند دیگر آن را فراخوانی نماید و نمادهای مخصوص به خود را نمایش دهد. تقریباً همه ابزارهای مدلسازی، استاندارد XPDL را به رسمیت شناخته و میتوانند مدلهای فرآیندی را تحت این استاندارد، با دیگر ابزارها مبادله کنند.
- XML، قالب داده ای متنی با پشتیبانی قوی Unicode برای زبان های مختلف دنیا است که بر سادگی، عمومیت و قابلیت استفاده آن در اینترنت تاکید دارند. طراحی XML بر روی مستندات تمرکز دارد و بصورت گسترده برای ارایه ساختارهای داده ای دلخواه مورد استفاده قرار می گیرد.
- JSON یک استاندارد سبک، باز ، متنی و خوانا برای انسان جهت انتقال داده و جایگزینی برای XML است. JSON از زبان جاوا اسکریپت در نشاندادن ساختمان دادههای ساده و آرایههای انجمنی مشتق شدهاست. با وجود ارتباط عمیقی که با جاوااسکریپت دارد، JSON مستقل از زبان است و مفسرهایش تقریباً برای هر زبانی موجود هستند.
- استاندارد مدلسازی تصمیم یا DMN ، توسط OMG Group منتشر شده است. DMN یک رویکرد استاندارد برای توصیف و مدلسازی تصمیمات در سازمانها با هدف ایجاد یک زبان مشترک و قابل فهم برای کارشناسان کسب وکار، توسعه دهندهگان و تحلیلگران کسب وکار میباشد. تا اطمینان حاصل شود که مدلهای تصمیمگیری در بین سازمانها قابل جابجایی و توسعه هستند. DMN شایع ترین سبک مدل سازی قوانین کسب و کار درسیستمهای مدیریت قواعد کسب وکار در BRMS است.
- CMIS یک استاندارد باز برای یکپارچهسازی(تعامل) با سیستمهای مدیریت محتوا (ECM) است، برای تعامل API لازم برای اتصال به سیستم مدیریت محتوا تعریف شده و در اختیار سیستم متقاضی میشود. در اینجا سیستم مدیریت فرایند متقاضی ارتباط و دریافت سرویس از سیستم مدیریت محتوا طبق این پروتکل است.
- SOAP پروتکلی است که برای تبادل پیغامهای مبتنی برXML در میان شبکه های کامپیوتری مورد استفاده قرار می گیرد. این پروتکل برای انتقال پیام ها اغلب از پروتکل HTTP و SMTP استفاده می کند.
- REST متکی بر یک پروتکل ارتباطی بدون حالت، کلاینت سرور و با قابلیت cache کردن میباشد که در اکثر موارد پروتکل HTTP مورد استفاده قرار میگیرد. ایده اصلی معماری REST این است که به جای استفاده از مکانیزم های پیچیده ای مانندCORBA، RPCیا SOAP برای اتصال ماشین ها از HTTP ساده برای برقراری ارتباط بین ماشینها استفاده شود.
- LDAP یک پروتکل برای دسترسی پیدا کردن به سرویس Directory کاربران و بروزرسانی آن است.
آزمایشگاه معماری سازمانی سرویس گرا خدمات مشاوره و ارزیابی انتخاب محصولات BPMS را برای سازمان های کارفرمایی ارایه می دهد. جهت کسب اطلاعات بیشتر و درخواست خدمات از بخش تماس با ما اقدام شود.